Fransa Mali'de: Müdahale neden oldu?

D

denizheval

#1
Mali, kolonyal geçmişten kaynaklanan tarihi, ekonomik, kültürel ve insani bağlar bir yana, Fransa'nın Afrika'daki temel çıkarları için büyük önem teşkil eden bir ülke. 1960'ta bağımısızlığına kavuşan 14 milyon nüfuslu Mali'nin yüz yıla yakın bir süre Fransa sömürgesi olduğunu hatırlatalım burada.

Bir yandan Kuzey Afrika'daki Fransız çıkarlarının, Fransız vatandaşlarının can güvenliğinin ve yatırımlarının El Kaide'nin Kuzey Afrika kanadı olan AQMI (Al Qaida au Maghreb islamique) ve benzeri gruplar tarafından tehdit edilmesi, diğer yandan geçtiğimiz yıl Fransa'nın liderliğinde Libya'ya düzenlenen NATO operasyonunun ardından hala istikrar ve düzenin sağlanamamış olması, ulusötesi ''suç'' ve ''terör'' örgütlerinin bölgenin hakimiyetine soyunmuş olmaları Fransa'yı Libya'dan sonra Mali'ye de müdahale etmeye koşullandırdı.

Mali devlet başkanı Dioncounda Traore'nin ülkesinde artan şiddet ve kuzeye hakim olmaya çalışan ve ''İslami bir yönetim'' talep eden cihadist grupların giderek ilerlemeleri nedeniyle Fransa'dan yardım istemesinin ardından Fransız cumhurbaşkanı François Hollande Serval adı verilen askeri operasyonunun emrini verdi ve Fransız askeri birlikleri Mali'ye hareket etti.

Bir cins Afrika kaplanından adını alan Serval harekatına, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin 20 Aralık 2012 tarihli, 2085 numaralı kararı temel teşkil ediyor ve böylece harekat uluslarası hukuk nezdinde de meşruluk kazanmış oluyor.

Kolonial dönemden kalan tarihi, siyasi, sosyal ve ekonomik bağlar, Fransa'daki hatırı sayılır Mali diasporasının temasları, Mali'deki iç karışıklığın AQMI'nin faaliyetlerini artırmasına olanak sağlaması, AQMI'nin Mali'nin kuzey ve güneyi arasında kritik öneme sahip Kona kentine saldırması, bölgedeki AQMI ve benzeri örgütler trafından kaçırılıp tutsak edilen Fransızların can güvenliğinin iyice tehlikeye girmiş olması askeri operasyonu Fransa hükümeti nezdinde ''acil'' hale getirdi.

Hükümeti oluşturan Soyalist Parti ve destekçisi diğer sol çoğunluk ve Yeşiller bir yana sağ muhalefet de operasyonun aciliyetine vurgu yaptı.

Yalnızca aralarında, 2012 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan, Sol Cephe'nin lideri Jean Luc Mélenchon'un da olduğu küçük bir siyasetçi grubu harekata karşı çıktı.

İç karışıklığın kökenleri

Mali nüfusunun yüzde 90'ı güneyde ve başkent Bamako çevresinde yaşıyor. Kuzeyde ise Berberi kökenli bir halk olan Tuaregler bağımsızlık talep ediyor.

Ancak kuzey bölgesi özellikle Libya'da Kaddafi rejiminin devrilmesinin ardından faaliyet alanlarını genişleten cihadist grupların kontrolüne girmeye başladı.

Mali geçtiğimiz yılın başından beri bu grupların saldırılarıyla giderek içinden çıkılmaz bir şiddet döngüsünün ve yönetim krizinin içine sürüklendi.

General Amadou Aya Sanogo devletin ve mevcut yönetimin ülkenin bütünlüğünü koruyamadığını ileri sürerek 22 Mart 2012'de askeri darbe yaptı.

Ancak ülkenin bütünlüğünü tekrar oluşturma amacıyla gerçekleştirilen darbe tam aksi yönde sonuç verdi ve kimi gruplar ordudan koptu.

Ordudaki bu dağılma Tuareglerle de çatışma halinde olan İslamcı grupların faaliyetlerinin kontrol edilemez şekilde artması sonucunu doğurdu.

Ansar Din ve Mujao gibi AQMI'ye bağlı gruplar Mali'nin kuzeyinde hakimiyet kurmaya başladılar.

Radikal islamcı grupların Mali'nin kuzeyindeki ilerlemeleri Moritanya, Nijerya, Libya gibi bölge ülkelerindeki diğer radikal gruplarla olan bağları nedeniyle hem Sahra Afrikası için hem de Fransa başta olmak üzere bölgede çıkarları olan ülkeler için önemli bir ''tehdit'' oluşturdu.

Fransa müdahalesinin amaçları

Fransa başbakanı Jean Marc Ayrault, 14 Ocak Pazartesi günü askeri harekatın ardında üç temel amaç olduğunu ve söz konusu amaçların gerçekleştirmesinin Fransa için aciliyet taşıdığını açıkladı.

Ayrault'ya göre Fransa için öncelikli hedef Mali'deki ''terörist gruplar''ın faaliyetlerini durdurmak.

İç karışıklık ve ''terörist faaliyetler''le mücadele eden Mali devletinin varlığını korumasına destek olmak, toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin yeniden teşkil edilmesini sağlamak Fransa'nın ikinci temel hedefi.

Son olarak, Fransa BM'nin 2085 numaralı kararına dayanılarak Afrika müdahale gücünün Mali'de kontrolü devralmasını sağlamayı hedefliyor.


Merve ÖZDEMİRKIRAN bianet
 
#2
Beyaz Adam Her Yerde Aynı: Sömürgeci

Beyaz Adam Mali'de sömürgeciliğinin devam ettiğinin somut kanıtı Mali'de Fransız Askerlerinin operasyonları ile ortaya koydu.

Zaten var olan şey Sömürgeci askerlerin orda yüzyıldan fazladır bulunması.

Cezayirdeki "Batılı"ları kurtarma operasyonunda Cezayir Ordusu 'Batılı'larıda öldürdü. Batılının gözüyle aceleci davrandı fakat bunun nedeni Batıdan eleştiri almamaktı, olmadı

eğer beyazlar ölmeseydi, batı bunu gündemde tutmayacaktı.

Mali'deki operasyonlarda öldürülen insanlar gündeminden çıkmıştı zaten.

Sömürgecilik, Mali'deki operasyonlar, Cezayir'deki 'kurtarma' operasyonu bunların hepsi Beyaz Adam'ın varlığının nelere yol açtığı ortadadır.

ölüm, kan, sömürü, işgal, hegemonya...
 
Üst